Eetkamer inrichten: deze onderdelen heb je nodig

De eetkamer is allang niet meer uitsluitend de plek waar het avondeten wordt geserveerd. Er wordt ook gewerkt, huiswerk gemaakt, geknutseld, geborreld en uitgebreid met familie of vrienden getafeld. Een goede eetkamer moet daarom gezellig ogen én praktisch functioneren.

Welke meubels en accessoires je nodig hebt, hangt af van de beschikbare ruimte en de manier waarop je de eetkamer gebruikt. Een groot gezin stelt andere eisen aan de inrichting dan iemand die alleen woont maar regelmatig gasten ontvangt. Ook de vorm van de kamer, de looproutes en de beschikbare opbergruimte spelen een rol.

In deze gids lees je welke onderdelen belangrijk zijn en hoe je voorkomt dat de eetkamer na inrichting te vol of juist onaf aanvoelt.

Begin bij het gebruik van de eetkamer

Voordat je meubels uitzoekt, is het verstandig om te bepalen waarvoor de ruimte wordt gebruikt. Dat voorkomt dat je een inrichting kiest die er mooi uitziet, maar niet bij het dagelijkse leven past.

Stel jezelf vragen zoals:

Met hoeveel personen eten we dagelijks?
Hoe vaak ontvangen we gasten?
Wordt de tafel ook als thuiswerkplek gebruikt?
Maken kinderen hier huiswerk of knutselwerk?
Moet er ruimte zijn voor uitgebreid tafelen?
Welke spullen willen we in de eetkamer bewaren?
Moeten meubels gemakkelijk verplaatst kunnen worden?
Loopt er een belangrijke route door de eetkamer?
Is de eetkamer onderdeel van de woonkamer of keuken?
Hoeveel onderhoud vinden we aanvaardbaar?

Maak onderscheid tussen dagelijkse behoeften en incidentele situaties. Een tafel voor tien personen kan aantrekkelijk lijken, maar neemt onnodig veel ruimte in wanneer er gewoonlijk maar vier mensen aan zitten. Een uitschuifbare tafel kan dan praktischer zijn.

Maak eerst een eenvoudige plattegrond

Meet de kamer op voordat je nieuwe meubels bestelt. Noteer niet alleen de lengte en breedte, maar ook vaste onderdelen die invloed hebben op de inrichting.

Denk daarbij aan:

deuren en hun draairichting;
ramen en vensterbanken;
radiatoren;
stopcontacten;
lichtpunten;
keukenblokken en kookeilanden;
vaste kasten;
doorgangen naar andere kamers;
schuine wanden of plafonds;
veelgebruikte looproutes.

Teken de ruimte op schaal of markeer de afmetingen van meubels met schilderstape op de vloer. Zo zie je beter hoeveel ruimte een tafel, kast of dressoir werkelijk inneemt.

Houd er rekening mee dat stoelen tijdens het gebruik naar achteren worden geschoven. Een tafel kan op papier passen, maar toch te groot blijken zodra er mensen aan zitten.

De eettafel als uitgangspunt

De eettafel is meestal het grootste meubel in de eetkamer. Begin daarom met de tafel en stem de overige meubels daarop af.

Let bij het kiezen op:

het dagelijkse aantal gebruikers;
het gewenste aantal extra zitplaatsen;
de beschikbare lengte en breedte;
de vorm van de kamer;
de ruimte rond de tafel;
de positie van de tafelpoten;
het materiaal van het blad;
de onderhoudseisen;
de mogelijkheid om de tafel uit te schuiven;
de combinatie met de eetkamerstoelen.

Reken als algemene richtlijn op ongeveer 60 centimeter tafelruimte per persoon. Voor brede stoelen, stoelen met armleuningen of royaal tafelen kan 65 tot 70 centimeter comfortabeler zijn.

Kijk niet alleen naar de buitenmaat van de tafel. De vrije ruimte tussen de poten bepaalt hoeveel stoelen je daadwerkelijk kunt plaatsen.

Welke tafelvorm past in de eetkamer?

De vorm van de tafel beïnvloedt de uitstraling, het aantal zitplaatsen en de loopruimte.

Rechthoekige eettafel

Een rechthoekige tafel past vaak goed in een langwerpige kamer. Deze vorm biedt veel zitplaatsen en kan eventueel met een kopse kant tegen een muur worden geplaatst.

Controleer wel of de poten het aanschuiven van extra stoelen niet verhinderen.

Ronde eettafel

Een ronde tafel maakt het gemakkelijker om elkaar aan te kijken en heeft geen scherpe hoeken. Dat kan prettig zijn in een compact interieur of een huishouden met jonge kinderen.

Een grote ronde tafel vraagt relatief veel vloeroppervlak. Het midden van het tafelblad kan bij een grote diameter bovendien moeilijk bereikbaar worden.

Ovale of Deens ovale tafel

Een ovale tafel combineert veel zitruimte met afgeronde uiteinden. De afgeronde vorm kan looproutes vrijer laten aanvoelen en verzacht de rechte lijnen in een interieur.

Een Deens ovaal blad heeft doorgaans rechtere lange zijden. Daardoor kunnen stoelen langs de zijkanten gemakkelijker recht worden geplaatst.

Vierkante tafel

Een vierkante tafel kan goed werken in een vierkante ruimte en creëert een gelijkwaardige zitopstelling. Bij een groot formaat neemt deze vorm echter veel vloeroppervlak in en kan het midden slecht bereikbaar worden.

Voor een uitgebreide vergelijking van maten, materialen en onderstellen kun je ook de keuzehulp over het kiezen van een geschikte eettafel op Tafel-winkels.nl bekijken.

Zorg voor voldoende ruimte rond de tafel

Achter een eetkamerstoel moet voldoende plaats overblijven om comfortabel op te staan. Is de ruimte achter de stoel ook een looproute, dan heb je meer afstand nodig.

Je kunt ongeveer rekening houden met:

minimaal 60 centimeter om een stoel naar achteren te schuiven;
circa 75 centimeter voor comfortabel aanschuiven en opstaan;
ongeveer 90 tot 120 centimeter als mensen achter de stoelen langs moeten lopen.

Dit zijn praktische richtlijnen en geen vaste regels. Brede of diepe stoelen hebben meer ruimte nodig. Meet daarom niet alleen de tafel, maar ook de stoelen die je wilt gebruiken.

Let vooral op de doorgang tussen de eettafel en:

een keukenblok;
een kookeiland;
een dressoir;
een servieskast;
openslaande deuren;
de bank;
een doorgang naar een andere kamer.

Kies eetkamerstoelen op maat én comfort

Eetkamerstoelen moeten bij de tafel passen, maar hoeven niet uit dezelfde meubelserie te komen. Een combinatie van verschillende kleuren, materialen of modellen kan juist een persoonlijk geheel opleveren.

Controleer voor aankoop:

de zithoogte;
de totale breedte;
de zitdiepte;
de hoogte van armleuningen;
de hoogte onder het tafelblad;
de ruimte tussen de tafelpoten;
het comfort bij langer zitten;
het maximale draaggewicht;
de onderhoudseisen van de bekleding;
de benodigde ruimte achter de stoel.

Stoelen met armleuningen nemen meer ruimte in en passen niet altijd onder het tafelblad. Een dik tafelblad of breed frame kan daarnaast de beenruimte beperken.

Probeer een stoel bij voorkeur in combinatie met de tafel uit. Ga niet alleen even zitten, maar blijf enkele minuten zitten om te beoordelen of de zithoogte, rugleuning en zitdiepte prettig zijn.

Een eetkamerbank als alternatief

Een eetkamerbank kan meerdere losse stoelen vervangen. Vooral wanneer de bank tegen een muur staat, kan dit ruimte besparen. Er is dan aan die zijde geen looproute achter de zitplaatsen nodig.

Let bij een eetkamerbank op:

de zithoogte ten opzichte van de tafel;
de afstand tot het tafelblad;
de zitdiepte;
de aanwezigheid van een rugleuning;
de instap wanneer meerdere mensen op de bank zitten;
de bereikbaarheid van de zitplaatsen;
het schoonmaken onder en achter de bank;
de positie van de tafelpoten.

Een losse bank zonder rugleuning kan soms onder de tafel worden geschoven. Controleer vooraf of de breedte, hoogte en het onderstel dit toelaten.

Verlichting boven de eettafel

Goede eetkamerverlichting moet voldoende licht geven om te eten, lezen of werken, maar mag niet verblinden. Eén dimbare hanglamp of een combinatie van meerdere lampen maakt het gemakkelijker om de verlichting aan verschillende situaties aan te passen.

Controleer:

of het lichtpunt boven de tafel zit;
of de lamp bij de vorm van het tafelblad past;
of het volledige blad voldoende wordt verlicht;
of de lamp het zicht op tafelgenoten belemmert;
of de lichtsterkte regelbaar is;
of de kleurtemperatuur bij de gewenste sfeer past;
of de lamp kan worden verplaatst als de tafel verschuift;
of de verlichting ook geschikt is voor werken of lezen.

Een langwerpige tafel kan vragen om een lang armatuur of meerdere lichtpunten. Boven een ronde tafel werkt één centraal geplaatste lamp vaak goed.

Hang de lamp niet automatisch op een standaardhoogte. Ga eerst aan tafel zitten en controleer of je onder de lamp door kunt kijken zonder rechtstreeks in de lichtbron te kijken.

Opbergruimte voor servies en tafellinnen

Servies, glazen, bestek, placemats en tafellinnen zijn gemakkelijker te gebruiken wanneer ze dicht bij de eettafel worden opgeborgen. Welke kast geschikt is, hangt af van de beschikbare wandruimte en de hoeveelheid spullen.

Mogelijke oplossingen zijn:

een laag dressoir;
een hoge servieskast;
een buffetkast;
een vitrinekast;
een wandkast;
gesloten bovenkasten;
een kast met laden;
een maatwerkkast.

Een dressoir biedt niet alleen opbergruimte. Het bovenblad kan ook worden gebruikt voor verlichting, decoratie of het tijdelijk neerzetten van schalen tijdens een diner.

Gesloten deuren zorgen voor een rustig aanzicht en beschermen servies tegen stof. Een vitrinekast laat bijzonder servies zien, maar vraagt doorgaans meer aandacht bij het netjes houden van de inhoud.

Controleer voor aankoop:

hoeveel wandruimte beschikbaar is;
of deuren en laden volledig kunnen openen;
of de kast een looproute blokkeert;
hoeveel gewicht de planken kunnen dragen;
of grote schalen en glazen passen;
of verstelbare planken aanwezig zijn;
of de kast aan de muur moet worden bevestigd;
of stopcontacten bereikbaar blijven.

Hoeveel servies en serveergerei heb je nodig?

Het is niet nodig om voor iedere mogelijke gelegenheid grote hoeveelheden servies te bewaren. Ga uit van het normale aantal gebruikers en voeg een beperkte reserve toe voor gasten of beschadigingen.

Denk aan:

dinerborden;
ontbijtborden;
kommen;
glazen;
mokken of kopjes;
bestek;
serveerschalen;
onderzetters;
placemats;
tafelkleden;
kannen;
serveerbestek.

Kies bij beperkte opbergruimte bij voorkeur onderdelen die voor meerdere gelegenheden bruikbaar zijn. Neutraal basisservies kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met verschillend tafellinnen en kleinere accessoires.

Meet bij een nieuwe servieskast ook de grootste schalen. Die passen niet altijd op standaardplanken.

Kies materialen die bij het gebruik passen

In een eetkamer wordt gemorst, geschoven en intensief geleefd. Materialen moeten daarom niet alleen bij de woonstijl passen, maar ook praktisch te onderhouden zijn.

Hout

Hout geeft de eetkamer een warme en natuurlijke uitstraling. Massief hout kan gebruikssporen ontwikkelen en reageert op luchtvochtigheid, temperatuur en zonlicht.

Vraag hoe het oppervlak is afgewerkt en onderhouden moet worden. Een geolied blad vraagt mogelijk ander onderhoud dan een gelakt oppervlak.

Metaal

Metaal wordt veel gebruikt voor tafelonderstellen, stoelframes en kasten. Het kan een industriële of moderne uitstraling geven en is vaak stevig.

Controleer of het oppervlak gevoelig is voor krassen en of de poten voorzien zijn van bescherming voor de vloer.

Stof

Gestoffeerde stoelen zitten doorgaans comfortabel en verbeteren de akoestiek. In een huishouden met jonge kinderen of huisdieren is het verstandig om op vlekbestendigheid, slijtvastheid en reinigingsvoorschriften te letten.

Leer en kunstleer

Leer en kunstleer zijn meestal gemakkelijk af te nemen, maar de eigenschappen verschillen sterk per materiaal en afwerking. Vraag hoe het oppervlak reageert op zonlicht, warmte en schoonmaakmiddelen.

Glas en keramiek

Glas kan een ruimte optisch luchtiger maken, maar vingerafdrukken zijn snel zichtbaar. Keramiek kan praktisch zijn voor intensief gebruik, hoewel randen bij harde stoten beschadigd kunnen raken. Controleer altijd de productspecifieke onderhoudsvoorschriften.

Stem kleuren en materialen op elkaar af

Een eetkamer hoeft niet uit één complete meubelserie te bestaan. Juist door materialen zorgvuldig te combineren, ontstaat een persoonlijker interieur.

Een rustig geheel ontstaat bijvoorbeeld door:

één houtsoort als basis te gebruiken;
kleuren uit de keuken of woonkamer te herhalen;
maximaal enkele dominante materialen te kiezen;
een donkere tafel te combineren met lichtere stoelen;
met textiel zachtheid toe te voegen;
metaal uit het tafelonderstel terug te laten komen in de verlichting;
accessoires te groeperen in plaats van overal los neer te zetten.

Houtkleuren kunnen op een beeldscherm anders ogen dan thuis. Bekijk daarom materiaal- en kleurstalen bij daglicht én kunstlicht. Vergelijk ze met de vloer, keukenfronten en bestaande meubels.

Verschillende houtsoorten hoeven niet exact dezelfde kleur te hebben. Het helpt wel wanneer de ondertonen bij elkaar passen of juist bewust contrasteren.

Denk aan de akoestiek

Een eetkamer met een harde vloer, kale muren, grote ramen en gladde meubeloppervlakken kan rumoerig klinken. Dit valt vooral op wanneer meerdere mensen tegelijk praten.

Je kunt de akoestiek verbeteren met:

gordijnen;
een vloerkleed;
gestoffeerde stoelen;
wanddecoratie;
planten;
akoestische panelen;
een stoffen bank;
een tafelkleed.

Plaats een vloerkleed alleen wanneer het groot genoeg is. De achterpoten van uitgeschoven stoelen moeten bij voorkeur op het kleed blijven staan. Anders kunnen stoelen aan de rand blijven haken.

Kies daarnaast een materiaal dat past bij morsen en regelmatig schoonmaken.

Accessoires die iets toevoegen

Decoratie maakt de eetkamer persoonlijker, maar mag het dagelijkse gebruik niet hinderen. Een groot bloemstuk kan mooi zijn, maar is onpraktisch wanneer tafelgenoten elkaar niet meer kunnen zien.

Geschikte accessoires zijn bijvoorbeeld:

een schaal;
kandelaars;
een vaas;
een tafelloper;
een plant;
een spiegel;
wandkunst;
een kleine tafellamp op het dressoir;
een dienblad met veelgebruikte spullen.

Kies liever enkele passende accessoires dan veel kleine voorwerpen. Dat houdt de ruimte rustiger en maakt schoonmaken gemakkelijker.

Vergeet stopcontacten niet

Omdat de eettafel steeds vaker als werk- of studieplek wordt gebruikt, kunnen bereikbare stopcontacten belangrijk zijn. Denk ook aan gourmetten, fonduen of het opladen van apparaten.

Voorkom losse verlengsnoeren over belangrijke looproutes. Bekijk voordat je de tafel definitief plaatst:

waar de bestaande stopcontacten zitten;
of een vloerstopcontact aanwezig is;
hoe apparaten veilig kunnen worden aangesloten;
waar laptops en telefoons kunnen worden opgeladen;
of snoeren langs stoelen of doorgangen lopen.

Bij een verbouwing kan het verstandig zijn om de elektrische aansluitingen meteen af te stemmen op het toekomstige gebruik.

Controleer of de meubels naar binnen kunnen

Een grote tafel, eetkamerbank of servieskast past niet altijd door iedere deur, gang of trap. Meet daarom vóór bestelling de volledige bezorgroute.

Controleer:

de breedte en hoogte van de voordeur;
binnendeuren;
smalle gangen;
bochten;
trappen en trapgaten;
liftdeuren en de liftcabine;
lage plafonds;
de doorgang naar de eetkamer.

Vraag de leverancier wat het grootste verpakte onderdeel is en of de meubels gedemonteerd worden geleverd. Controleer ook of levering op de gewenste verdieping en montage bij de prijs zijn inbegrepen.

Vergelijk de volledige kosten

Een eetkamer inrichten bestaat vaak uit meer dan alleen een tafel en enkele stoelen.

Mogelijke kostenposten zijn:

de eettafel;
eetkamerstoelen;
een eetkamerbank;
een hanglamp;
een dimmer of aanpassing van het lichtpunt;
een dressoir of servieskast;
servies en serveergerei;
een vloerkleed;
raamdecoratie;
onderhoudsproducten;
bezorging;
montage;
vloerbeschermers;
het afvoeren van oude meubels.

Bepaal vooraf een totaalbudget en verdeel dit over de belangrijkste onderdelen. Investeer vooral in meubels die dagelijks intensief worden gebruikt. Accessoires kunnen later stapsgewijs worden toegevoegd.

Controlelijst voor het inrichten van de eetkamer

Loop deze punten na voordat je meubels bestelt:

Waarvoor wordt de eetkamer dagelijks gebruikt?
Met hoeveel mensen wordt er normaal gesproken gegeten?
Hoeveel extra zitplaatsen zijn soms nodig?
Zijn de kamer en alle doorgangen opgemeten?
Blijft er voldoende ruimte rond de eettafel?
Worden belangrijke looproutes vrijgehouden?
Past de vorm van de tafel bij de kamer?
Passen de stoelen tussen de tafelpoten?
Kunnen eventuele armleuningen onder het blad?
Is de zithoogte comfortabel?
Is de verlichting functioneel en dimbaar?
Hangt de lamp op de juiste plaats?
Is voldoende opbergruimte aanwezig?
Kunnen kastdeuren en laden volledig worden geopend?
Passen grote schalen in de kast?
Zijn de materialen gemakkelijk te onderhouden?
Is rekening gehouden met de akoestiek?
Zijn stopcontacten veilig bereikbaar?
Kunnen de meubels via deur, trap of lift naar binnen?
Zijn bezorging en montage inbegrepen?
Past de totale inrichting binnen het budget?

Zo ontstaat een eetkamer die prettig blijft werken

Een prettige eetkamer begint niet bij losse woonaccessoires, maar bij de indeling. Bepaal eerst hoe de ruimte dagelijks wordt gebruikt en hoeveel bewegingsruimte nodig is. Kies daarna een passende tafel en stoelen en voeg vervolgens verlichting en opbergruimte toe.

Stem materialen, kleuren en accessoires op elkaar af zonder het praktische gebruik uit het oog te verliezen. Zo ontstaat een eetkamer die niet alleen sfeervol oogt, maar ook geschikt is om iedere dag te eten, werken en samen te komen.